Hajkoj en Esperanto

Hajko estas poemeto, kies origino povas esti trovata en Japanio de antaŭ kelkaj jarcentoj kaj estis plifirmigita kiel artaĵo en la 17-a jarcento. La japana nomo estas "haikai" (hajkaj), sed kelkaj anglaj poemistoj uzis la nomon "haiku" (hajku), kiu originigis la Esperantan vorton. Ĝi estas farata el tri versoj: la unua kun kvin silaboj, la dua kun sep silaboj kaj la tria ankaŭ kun kvin silaboj. Oni ne bezonas rimon. La temo plej ofta estas priskribo de natura momento okazita en la sezono, kiam la hajko estas skribata, aŭ sento, kiun la aŭtoro havas pro tiu momento de la naturo, kiu ankaŭ povas esti priskribata en la poemeto. La plej elstaraj japanaj hajkistoj estis (legu Esperante) Josa Buson, Macuo Munefusa (pli konata per la nomo Baŝoo), Kobajaŝi Issa kaj Masaoka Ŝiki. Kelkaj modernismaj poemistoj en Brazilo ankaŭ uzis ĉi tiun recepton, sed ankaŭ kun aliaj temoj, kiel ekzemple Guilherme de Almeida, Paulo Leminski kaj la nuntempa Millôr Fernandes. Alia nuntempa brazilanino, Débora Novaes de Castro, havas tre interesan retejon, la Vale dos haicais (Valo de la hajkoj), en kiu ŝi publikigis kelkajn hajkojn siajn kaj de aliaj geaŭtoroj. Ĉi-paĝe, mi havas la orgojlon kaj la plezuron montri al vi miajn proprajn hajkojn, sed skribitajn en Esperanto. Pri la silabmezuro, mi ne uzis la sistemon uzatan de la franca kaj portugala lingvoj, kie la lastaj neakcentaj silaboj de la versoj ne estas konsiderataj, ĉar mi konsideris ankaŭ la lastajn neakcentajn silabojn kiel poemajn silabojn. Legu miajn perlojn!