Dia do esperanto - mensagens
Esperanto-tago - mesaĝoj

Mi ne scias, ĉu vi memoras, ke hodiaŭ, en la kristana gregoria kalendaro, estas la 26-a de julio 2004. Mi ne scias, ĉu vi memoras, ke precize antaŭ 117 jaroj, io tre revolucia okazis en la historio de la homaro: la 26-an de julio 1887, polo nome Lazaro Ludoviko Zamenhof sukcesis la unuan eldonon de sia libro, per kiu li prezentis projekton por internacia lingvo, kies nomo poste estus ESPERANTO (oni devas memori, ke Zamenhof ne uzis sian nomon en la libro, sed subskribis kiel D-RO ESPERANTO - "tiu, kiu esperas"). En la 8-a Universala Kongreso, okazigita en Krakovo, Pollando, 1912, li diris: "Antaŭ 25 jaroj, mi timeme demandadis al mi, ĉu post 25 jaroj iu en la mondo ankoraŭ scius, ke iam ekzistis Esperanton kaj - se Esperanto vivus - ĉu oni akoraŭ povus kompreni ion skribitan en Esperanto en ĝia 1-a jaro, kaj ĉu angla esperantisto povus kompreni hispanan esperantiston. Pri ĉi tio la historio jam donis plenan kaj trankviligan respondon".¹ Jes, karaj amikoj, hodiaŭ Zamenhof havus multajn kialoj por trankviliĝi: eĉ post la apero de Interreto, io kreata de anglalingvanoj, Esperanto travivis!

Pro tio, ke mi povas komunikiĝi kun vi, gehomoj de la tuta mondo, per neŭtrala kaj facila lingvo, mi devas festigi ĉi tiun daton! Hodiaŭ la justa amaskomunikado estas realaĵo, sed la potenculoj ne gravigas tion: li plejŝatas fari pli da mono por si ol vidi pli bonhomecan mondon, senmizeran, senmalriĉecan, senmilitan... sen la problemoj de la lingvaj baroj! Ili ne toleras vidi la avantaĝojn de la uzo de neŭtrala lingvo por pli bona mondo, ĉar al ili ne gravas, ĉu la cetera mondo estas bona aŭ malbona. Sed al NI, geesperantistoj, tio gravegas; tial, ni daŭras uzante la neŭtralan lingvon por amikumi, interŝanĝi ideojn, koni novaj kulturojn, gehomojn kaj religiojn.

Zamenhof donis grandan donacon al la homaro; io, kiu estas nenies, sed ĈIES samtempe. VI, kiu parolas Esperanton, estas unu el la sortuloj, kiuj akceptis ĉi tiun donacon! Movita de la "interna ideo", vi havas ilon por ŝanĝi la nuntempan mondan scenejon, ĉu en diplomatio, ĉu en la ekonomio, ĉu en la turismo, ĉu en la politiko, ĉu en la internaciaj decidoj, kaj aliaj fakoj, kie Esperanto povas esti tute utila. Paroli Esperanton estas kompreni la mondon, kaj kompreni la mondon estas fundamenta kondiĉo, por ke oni povu ŝanĝi ĝin. Kredu, ke vi povas fari tion, neniam laciĝu: KREDU! Nia mondo jam estis bonŝanĝita multfoje, kaj alia ega ŝanĝo ne devas esti malfacila! LUKTU per pacaj armiloj, ĉar la mondo ne toleras plu la fajrajn armilojn! PRUVU, ke vi estas eta, sed estas parto de la mondo! ESPERU ĉiam, ĉar via klopodo ne estos vana.

Ĉar antaŭ 100 jaroj, iu simpla polo diris: "La diverseco de lingvoj estas la sola, aŭ almenaŭ la ĉefa kaŭzo, kiu disigas la homan familion kaj dividas ĝin je malamikaj partoj".

"Nia diligenta kolegaro
En laboro paca ne laciĝos
Ĝis la bela sonĝo de l' homaro
Por eterna ben' efektiviĝos".

Eu não sei se vocês lembram que hoje, no calendário gregoriano cristão, é 26 de julho de 2004. Eu não sei se vocês lembram que precisamente há 117 anos, algo muito revolucionário ocorreu na história da humanidade: a 26 de julho de 1887, um polonês chamado Lázaro Luís Zamenhof conseguiu a primeira edição de seu livro, pelo qual ele apresentou um projeto para uma língua internacional, cujo nome, depois, seria ESPERANTO (deve-se lembrar que Zamenhof não usou seu nome no livro, mas assinou como DR. ESPERANTO - "aquele que espera"). No 8.° Congresso Universal, ocorrido em Cracóvia, Polônia, em 1912, ele disse: "Há 25 anos, eu me perguntava temeroso se após 25 anos alguém no mundo ainda saberia que existiu outrora o esperanto e - se o esperanto vivesse - se ainda se pudesse compreender algo que tinha sido escrito em esperanto em seu 1.° ano, e se um esperantista inglês poderia compreender um esperantista espanhol. Sobre isto a história já deu uma resposta cabal e tranqüilizadora".¹ Sim, caros amigos, hoje Zamenhof teria muitos motivos para se tranqüilizar: mesmo após o aparecimento da Internet, algo criado por anglófonos, o esperanto sobreviveu!

Porque posso comunicar-me com vocês, homens e mulheres do mundo inteiro, por uma língua neutra e fácil, devo festejar esta data! Hoje a justa comunicação em massa é uma realidade, mas os poderosos não ligam para isso: eles preferem fazer mais dinheiro para si do que ver um mundo mais humanitário, sem miséria, sem pobreza, sem guerras... sem os problemas das barreiras lingüísticas! Eles não toleram ver as vantagens do uso de uma língua neutra para um mundo melhor, porque a eles não importa se o resto do mundo está bom ou ruim. Mas para NÓS, esperantistas, isso importa muito; por isso, nós continuamos a usar o idioma neutro para fazer amigos, trocar idéias, conhecer novas culturas, homens, mulheres e religiões.

Zamenhof deu um grande presente à humanidade; algo que não é de ninguém, mas de TODOS ao mesmo tempo.VOCÊ, que fala esperanto, é um dos sortudos que aceitaram este presente! Movido pela "idéia interna", você tem uma ferramenta para mudar o atual cenário mundial, seja na diplomatia, na economia, no turismo, na política, nas decisões internacionais e outras áreas onde o esperanto pode ser totalmente útil. Falar esperanto é entender o mundo, e entender o mundo é uma condição fundamental para que se possa mudá-lo. Acredite que você pode fazer isso, nuca se canse: CREIA! Nosso mundo já foi mudado para melhor muitas vezes, e outra grande mudança não deve ser difícil! LUTE com armas pacíficas, pois o mundo não tolera mais as armas de fogo! PROVE que você é pequeno, mas é parte do mundo! TENHA ESPERANÇA sempre, pois seu esforço não será vão.

Porque 100 anos atrás, um simples polonês disse: "A diversidade de línguas é a única, ou ao menos a principal causa da dispersão da família humana e de sua divisão em partes inimigas".

"Nosso diligente grupo de colegas
Não se cansará no trabalho pacífico
Até o belo sonho da humanidade
Se realizar por eterna bênção".

Mi ne scias, ĉu vi ankoraŭ memoras, sed antaŭ precize unu jaro mi sendis mesaĝon al kelkaj el vi memoriganta pri la 26-a de julio, tago en kiu Zamenhof, en la jaro 1887, sukcesis la unuan eldonon de la unua libro pri Esperanto. Do, mi decidis, ke mi faru tion ĉiujare, por ke vi memoru pri la plej festa momento en la historio de Esperanto, kiu ĝuste estas la apero de la lingvo! Kiel bela tago estas ĉi tiu al ĉiuj ni, kiuj bonfariĝis per la uzo de internacia neŭtrala lingvo post tiam, kiam ni trovis amikojn, riĉan beletron kaj pacan idearon! Vi ĉiuj verŝajne volas demandi: "Kial vi festigas la 26-an de julio, kaj ne la 15-an de decembro, kiam Zamenhof naskiĝis?" Gekaruloj, la plej nobla heredo, kiun tiu granda homo lasis al ni, ne estis li mem, sed Esperanto! La kialo, pro kiu ni kuniĝis, ne estas Zamenhof aŭ homaranismo, sed ja Esperanto! Kompreneble oni rajtas festigi la naskiĝdaton de Zamenhof, sed ni ne naskiĝis por kulti lin, nek Esperanton (ĝi ne estas kultendaĵo); nia misio estas DISVASTIGI nian lingvon! Ĉar Zamenhof mem disiĝis el la rajtoj kaj la ĉefeco de la movado en la 8-a Universala Kongreso, okazigita en Krakovo, Pollando: "Nun, kiam la matureco de nia afero jam estas absolute nedubebla, mi turniĝas al vi, karaj kunuloj, per peto, kiun jam antaŭ longe mi volis direktigi al vi, sed mi prokrastis ĝis nun, timante fari ĝin tre frue. Mi petas, ke vi liberigu min de ĉi tiu ofico, kiun mi, pro naturaj kialoj, okupis en nia afero dum 25 jaroj". Krome, ni havas alian kialon por ne kulti lin, ĉar, sekve, li diras: "Mi petas al vi, ke ekde nun vi haltu vidi min kiel majstron, haltu honori min per ĉi tiu moŝto".²

Multaj okazoj fariĝis inter la 26-a de julio 2004 kaj hodiaŭ, kaj la plejmulto el ili estas bonega. Ekzemple: la ampleksigo de "Ĝangalo", la plej ega Esperanta portalo en la reto; la plendoj por Esperanto ĉe Eŭropa Unio, inter ili la laboroj de la polino Margareto Handzlik por nia lingvo en la Eŭropa Parlamento; la sukcesa UK en Pekino, estinta unu el ĝiaj tagoj la 26-a de julio; la disvastigo de Esperanto en la rilat-retejo "Orkut" per pluraj "komunumoj", per kiuj multaj homoj ekkonas, lernas kaj pridiskutas nian lingvon, kaj per kiu kelkaj gebrazilanoj organizis studgrupon en MSN-Mesaĝilo; la aperigo de mia retejo, "La Esperanta retejo de Eriko Fiŝuk", alirebla per http://fiszuk.sites.uol.com.br, la 15-an de januaro, en kiu esperantistoj kaj portugallingvanoj povas trovi multajn informojn pri Esperanto kaj tekstojn tradukitajn; la apero de Esperanto-grupoj en universitatoj de Brazilo kaj Azio; kaj aliaj sukcesoj nelistigeblaj... Alia sukceso reliefiginda estas la kreo (mi ne scias kiam) de la programo EK, kiu ebligas al tiuj, kiuj havas Unikodon, skribi la supersignitajn literojn uzante la normalan klavaron (mi ne uzis ĝin por skribi ĉi tiun mesaĝon pro tio, ke mi ne scias, se ĉiuj vi havas specialajn tiparojn). Nu, konvinkitaj per ili, ĉu ni ne povas daŭri nian marŝadon por Esperanto, kredantaj ke nia afero ne estas vana, sed boniga al ĉiu homaro?

Reliefa homo en la Esperanta movado estis la polo Kazimierz Bein, pli konata per la kromnomo Kabe. En 1911, li forlasis la movadon pro tio, ke laŭ li la movado neniam ŝanĝis siajn procedojn kaj la afero ne progresis. Post dudek jaroj li revenis al la Esperantaj rondoj por akompani ĝiajn progresojn kaj konkludis, ke la movado restis la sama. Hodiaŭ, akompanante la progresojn, kiujn la esperantistoj okazigis dum la lastaj jardekoj (kursoj, kluboj, retejoj, komputilaj programoj, internaciaj rezolucioj, renkontiĝoj ktp.) ni trafe povas diri, ke Kabe eraris. La Esperanta movado neniam estis pli bona ol nun kaj la ĉefaj fruktoj de nia laboro estas la novaj esperantistoj, kiuj konstante aperas ĉe ni, kredantaj la idearon pri la internacia paco kaj la eblon de adopto de internacia lingvo fare de ĉiuj landoj por internaciaj komunikado kaj rilatiĝado. Pli kaj pli da homoj en la tuta mondo enkorigas la lingvon, kiun Zamenhof kreis pagante per lia libera kaj amuzfara tempo, kaj lia senfina klopodo. Kaj tion ni povas konstati per la Esperantaj retejoj, kiuj registras la petojn de nenombreblaj esperantistoj por kursoj kaj kluboj.

Esperanto ja estas la lingvo de la paco kaj la egaleco, kaj neniu povas nei ĉi tiun kondiĉon, kiun jam Zamenhof konstatis. Ĝin subtenis kuraĝaj homoj, kiuj enhavigis por si idearon pri la internaciaj paco kaj frateco kaj kredis, ke la mondo povos esti iom pli bona, se ĝi adoptos internacian lingvon. La aliaj projektoj de internacia lingvo ne sukcesis subteniĝi pro tio, ke ili ne enhavis la kunigecan idearon kaj la klopodeman spiriton (bezonata por la disvastigo de la lingvo, ĉar oni ne povas atendi, ke la homoj ekkonu la lingvon per si mem), tial iliaj anoj estis homoj senkuraĝaj, hontemaj, forlasemaj, neklopodemaj kaj nekompromisiĝemaj, por kiuj ilia ĉefa misio estis montri la ĉefajn erarojn de la plej sukcesaj projektoj kaj paroli malbone pri ili. Tiuj, kiuj nuntempe kondutas same, kun siaj lingvoprojektoj, havos la saman estontecon. Tamen, ni ne povas religiigi la Esperantan idearon, ĉar ĝi estas ne nur nedeviga por la esperantistoj, sed, laŭ Zamenhof mem, ĝi estas nedifinebla, nepriskribebla, kaj ĉiuj povas interpreti ĝin laŭ siaj propraj konvinkoj. La tiel nomata "esperantismo", do, povas esti la forto, kiu movas kaj kuraĝigas nin por daŭri en la klopodoj por la disvastigo de Esperanto.

Do, geesperantistoj, mi finis mian mesaĝon. Mi volas gratuli ĉiujn vin pro la tago, kiu estas ne nur de Esperanto, sed nia, kaj peti al vi, ke ni ne restu nur varbantaj kaj preĝantaj por la plena sukceso de Esperanto, sed ĉefe AGANTAJ kaj, laŭ la propra nomo de la lingvo, ESPERANTAJ. Dankegon!

Eu não sei se vocês ainda se lembram, mas há precisamente um ano enviei uma mensagem a alguns de vocês lembrando-os do 26 de julho, dia em que Zamenhof, no ano de 1887, conseguiu a primeira edição do primeiro livro sobre o esperanto. Portanto, decidi fazer isso todo ano, para que vocês se lembrem do mais festivo momento na história do esperanto, que justamente é o aparecimento da língua! Que belo dia é este a todos nós que nos beneficiamos pelo uso de uma língua neutra internacional depois que encontramos amigos, uma bela literatura e um ideal pacífico! Vocês todos talvez devem perguntar: "Por que você festeja o 26 de julho, e não o 15 de dezembro, quando Zamenhof nasceu?" Meus caros, a mais nobre herança que esse grande homem deixou-nos não é ele mesmo, mas o esperanto! O motivo pelo qual nos unimos não é Zamenhof ou o homaranismo, mas de fato o esperanto! É claro que se tem o direito de festejar o aniversário de Zamenhof, mas não nascemos para cultuá-lo, nem ao esperanto (ele não é um ídolo, algo que se cultua); nossa missão é DIVULGAR nossa língua! Porque o próprio Zamenhof se separou dos direitos e da liderança do movimento no 8.° Congresso Universal, ocorrido na Cracóvia, Polônia: "Agora que a maturidade de nossa causa é já absolutamente indubitável, dirijo-me a vós, caros companheiros, com um pedido que já há muito queria dirigir-vos mas adiei até agora, temendo fazê-lo muito cedo. Eu peço que vós me libereis deste encargo que eu, por razões naturais, desempenhei em nossa causa durante 25 anos". E mais, temos outro motivo para não cultuá-lo, pois, a seguir, ele diz: "Peço-vos que a partir de agora deixeis de ver em mim um mestre, deixeis de honrar-me com esse título".²

Muitos acontecimentos fizeram-se entre 26 de julho de 2004 e hoje, e a maioria delas foi ótimo. Por exemplo: a ampliação do "Ĝangalo", o maior portal em esperanto da rede; os pedidos pelo esperanto junto à União Européia, entre eles os trabalhos da polonesa Margarete Handzlik por nossa língua no Parlamento Europeu; o Congresso Universal coroado de sucesso em Pequim, sendo um de seus dias o 26 de julho; a divulgação do esperanto no site de relacionamentos "Orkut" por várias "comunidades", pelas quais muitas pessoas conhecem, aprendem e discutem sobre nossa língua, e pelo qual alguns brasileiros organizaram um grupo de estudos no MSN Messenger; o aparecimento de meu site, "O site esperantista de Erick Fiszuk", acessível em http://fiszuk.sites.uol.com.br, a 15 de janeiro, no qual esperantistas e lusófonos podem encontrar muitas informações sobre o esperanto e textos traduzidos; o aparecimento de grupos de esperanto em universidades do Brasil e da Ásia; e outros sucessos que nem dá para listar... Outro sucesso digno de relevância é a criação (não sei quando) do programa EK,que possibilita a quem tem Unicode escrever as letras acentuadas usando o teclado normal (não o usei para escrever esta mensagem porque não sei se todos vocês têm fontes especiais). Ora, convencidos por eles, não podemos continuar nossa marcha pelo esperanto, crendo que nossa causa não é vã, mas benéfica a toda a humanidade?

Um homem relevante no movimento esperantista foi o polonês Kazimierz Bein, mais conhecido pelo apelido Kabe. Em 1911, ele abandonou o movimento porque, conforme ele, o movimento nunca mudava seus procedimentos e a causa não progredia. Vinte anos depois, ele voltou aos círculos esprantistas para acompanhar seus progressos e concluiu que o movimento permanecia o mesmo. Hoje, acompanhando os porgressos que os esperantistas ocasionaram nas últimas décadas (cursos, clubes, sites, programas de computador, resoluções internacionais, encontros etc.) podemos dizer com acerto que Kabe errou. O movimento esperantista nunca esteve melhor do que agora e os principais frutos de nosso trabalho são os novos esperantistas que constantemente aparecem junto a nós, crentes no ideal da paz internacional e na possibilidade de adoção de uma língua internacional por todos os países para a comunicação e relações internacionais. Mais e mais pessoas colocam no coração a língua que Zamenhof criou pagando com seu tempo livre e de divertimentos, e seu esforço infinito. E isso podemos constatar pelos sites esperantistas que registram os pedidos de incontáveis esperantistas por cursos e clubes.

O esperanto é, sim, o idioma da paz e da igualdade, e ninguém pode negar esta condição que Zamenhof já constatava. Sustentaram-no pessoas corajosas, que tomaram para si o ideário de paz e fraternidade internacionais, e creram que o mundo poderá ser um pouco melhor se ele adotar uma língua internacional. Os outros projetos de idioma internacional não conseguiram se sustentar porque eles não continham o ideário coligador e o espírito batalhador (necessário para a divulgação da língua, pois não se pode esperar que as pessoas conheçam a língua por si mesmos), por isso seus adeptos são pessoas sem coragem, envergonhadas, que abandonam as coisas com facilidade, amorfos e descompromissados, para os quais sua principal missão era mostrar os principais erros dos projetos de mais sucesso e falar mal deles. Esses que atualmente assim seguem, com seus projetos de idioma, terão o mesmo futuro. Todavia, não podemos tornar religioso o ideário esperantista, pois ele é não somente opcional para os esperantistas, mas conforme o próprio Zamenhof, ele é indefinível, indescritível, e todo podem interpretá-lo conforme suas próprias convicções. O assim chamado "esperantismo", portanto, pode ser a força que nos move e nos encoraja para continuar nos esforços pela divulgação do esperanto.

Assim, esperantistas, acabei minha mensagem. Quero parabenizar a todos vocês pelo dia que é não somente do esperanto, mas nosso, e pedir a vocês que não permaneçam somente aliciando e rezando pelo pleno sucesso do esperanto, mas prinicpalmente AGINDO e, conforme o próprio nome da língua, TENDO ESPERANÇA. Muito obrigado!

Jen mi denove, je la tria jaro, memoriganta vin pri la plej grava tago de la Esperanta movado: la apero de la libro "Lingvo Internacia: Enkonduko kaj Plena Manlibro", la unua pri Esperanto. Ĉi-jare mi volas pensigi vin pri kelkaj temoj, kiuj reliefigis ĝis nun la jaron 2006 kaj kiuj povas esti rilatataj al nia lingvo. Unue, estu gratulata Italio pro la gajno de la futbala mondpokalo kaj por la akcepto de la UK de 2006! Futbalo donis kialon al multaj konfliktoj inter teamoj kaj eble eĉ milito inter Honduraso kaj Salvadoro inter la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, nome "milito de la futbalo", kies veraj kialoj estas aliaj, sed montris la povon, kiun ĉi tiu sporto havas ĉe kelkaj popoloj. Malgraŭ tio, futbalo ankoraŭ povas esti konsiderata la "universala sporto", ĉar en preskaŭ ĉiuj landoj ĝi estas ludata ĉefe de personoj de la mezaj kaj malriĉaj sociaj klasoj. Verŝajne ne estas koincido, ke la gajnantoj de la futbalaj mondpokaloj kutimis lastatempe akcepti la kongresojn, ĉar futbalo kaj Esperanto havas la samajn celojn, nome unuigi kiel eble la plej grandan nombron da personoj ĉe sama idealo de paco kaj frateco per io, kio plaĉas ĉiujn kaj favoras ne nur tiu aŭ alia popolo. Kaj estas mirinde vidi infanojn en landoj, kiujn foje la gebrazilanoj ne konas, uzantaj la ĉemizon de la futbala brazila teamo! Tiel oni povas pruvi la internacian valoron de la futbalo por ĉiuj personoj kaj ĉefe por tiuj, kiuj ĝojiĝas vidante la ludistojn ludi omaĝe al tiuj personoj, kiuj admiras ilin kaj ŝatas vidi bonan praktikon de tiu sporto.

Tamen, ĉi-jare, vi spektis la fiaskon de Brazilo en la ĉampioneco antaŭ Francio (kaj gratulojn al vi, gefrancoj, pro la magia ludisto, nome Zidane, ĉi tiu dufoje, en 1998 kaj 2006, malgajnigante Brazilon en mondaj ĉampionecoj). Oni kutimas atribui tiun malgajnon al la aroganteco de la ludistoj, kiuj ludas en Eŭropaj teamoj, ekzemple Ronaldinho Gaúcho, Kaká, Ronaldo kaj aliaj, konsiderataj "steluloj" de la monda futbalo. Sed per nia fiasko ni konludis, ke teamo ne povas fariĝi nur el steluloj, sed veraj ludistoj. Kaj tio povas esti aplikata ankaŭ al la Esperanta movado. Louis de Beaufront, aroganta movadano, kiu tre graviĝis ĉe la esperanitstaro, fine eliris el la movado por subteni la lingvon Ido, kreita en 1907, dum kriza epoko por Esperanto. Kiel oni scias, poste Esperanto prosperis escepte dum la du Mondmilitoj kaj iĝis la plej parolata projekto por internacia lingvo en la mondo. Same, la teamestro de la brazila teamo ne estas plu Parreira, sed Dunga, la "kapitano" de la ludistaro, kiu gajnis la mondpokalon en 1994, kaj li jam diris, ke alvokos pleje ludistojn, kiuj ludas en Brazilo. Tiel, li volas forigi la "Bofrontojn" de la teamo, kaj mi esperas, ke ni povu daŭri same, kun simpleco, mildeco kaj bonkoreco en niaj agoj, ne permesante, ke novaj "Bofrontoj" povu aperi por dividi la esperantistaron per senutilaj kvereloj.

Due, malfeliĉa okazo estas la milito inter Israelo kaj la milico "Hizbullah", kiu okazigis la invadon al Libano far Israelo. Oni pensis, ke en la nova jarcento la konfliktoj okaze de la amasa enmigrado de judoj al Palestino kaj la sekva kreado de Israelo ĉesiĝus, sed la rezulto estis inversa. La milito ja intensiĝis kaj ŝajnas, ke oni ne baldaŭ trovus diplomatian solvon. Nostalgia estas la tempo, en kiu judoj kaj araboj kunvivis pace en Palestino, multaj el ili uzante Esperanton kiel pontlingvon, kiel montris freŝdate "Libera Folio" pri la palestinaj kaj egiptiaj asocioj antaŭ 1948. La kontraŭuloj de Esperanto kutimas diri, ke la lingvo ne estas sufiĉa por pacigi la mondon. Ja, ĝi ne estas, sed ĝia helpo estas neanstataŭebla, kiel pruvis la citata raportaĵo. La aforismo de Zamenhof, ke la diverseco de lingvoj estas la sola kialo de la malamo inter la homoj, estas neplena, ĉar ĝi ŝajnas al la marksisma konludo, ke "la klasbatalo estas la movilo de la historio". Sed eĉ tiel ĝi restas aktuala: se judoj kaj araboj havus komunan elementon por interkompreniĝi, kiu ne apartenus al alia popolo, kiu volus vidi la regionon pacigata pro propraj interesoj, la diplomatio kaj la tolero por la ekzisto de du amikaj ŝtatoj (unu palestina kaj alia juda) aŭ de unu nur ŝtato, en kiu la du popoloj kunvivadus frate kaj pace, estus pli efika.

La geesperantistoj ne apogas ĉi tiun militon kaj deziras elkore, ke judoj kaj araboj interkompreniĝu por ĉiam. El tiu konflikto ni povas konkludi ankaŭ, ke ne sufiĉas, ke unu parto el la batalantoj altrudu sian decidon al la alia, sed la du agordu, por ke ambaŭ konkeru siajn celojn sed permesu, ke la aliuloj ankaŭ estu respektataj. Same la esperantistoj devas respekti tiujn, kiuj ne apogas Esperanton aŭ eĉ batalas kontraŭ ĝi, aŭ tiujn, kiuj apogas alian projekton por internacia lingvo. Tamen ekzistas ankaŭ la kvereloj en la movado mem, ĉefe inter UEA kaj la Esperanta Civito, ambaŭ daŭrigantaj "civilan militon" ekde 1998! Nur mankas, ke la du partoj disputu la apogon de la landaj asocioj per la forto de armiloj... Mi kredas, ke ambaŭ organizoj devu unuiĝi kaj, lasante iliajn malsamojn, luktu por komunaj interesoj, nome la ĝenerala konado pri Esperanto, la uzo de la lingvo far kiel eble pli da asocioj kaj kongresoj, kaj la apogo mona, morala kaj intelekta al organizoj, kiuj batalas por la paco en la mondo. Ĉar Esperanto estas la lingvo de la kunigo, ne la disigo!

Do, la temoj finiĝis... Ĉi-jare mi kredas, ke mi ne skribis movademe, bataleme kaj iluzieme kiel en antaŭaj jaroj. Mia celo nun estas konvinki la personoj eltiri el la ĉiutagaj okazoj lecionojn, kiuj servas ne nur por la Esperanta movado, sed por la vivado ĝenerale, por ke ni povu esti personoj pli kompatemaj kaj toleremaj, kaj malpli arogantaj kaj militemaj, same kiel estis la granda Lejzer Ludwig Zamenhof, nia plej kara ekzemplo. Gratulojn al ĉiuj!

Eis-me aqui novamente, pelo terceiro ano, lembrando vocês do mais importante dia do movimento esperantista: o aparecimento do livro "Uma Língua Internacional: Prefácio e Manual Completo", o primeiro sobre o esperanto. Este ano quero fazê-los refletir sobre alguns temas que relevaram até agora o ano de 2006 e que podem ser relacioandos à nossa língua. Primeiramente, seja parabenizada a Itália pela vitória da copa do mundo de futebol e pela recepção do Congresso Universal de 2006! O futebol deu um motivo a muitos conflitos entre times e possivelmente até a uma guerra entre Honduras e El Salvador entre as décadas de 1960 e 1970, chamada "guerra do futebol", cujos verdadeiros motivos são outros, mas mostraram o poder que este esporte tem junto a alguns povos. Apesar disso, o futebol ainda pode ser considerado o "esporte universal", pois em quase todos os países ele é praticado, principalmente por pessoas das classes médias e pobres. Talvez não é coincidência que os vencedores das copas do mundo de futebol costumaram nos últimos tempos receber os congressos, pois o futebol e o esperanto têm os mesmos objetivos, que são unir o maior número possível de pessoas junto ao mesmo ideal de paz e fraternidade por algo que agrada a todos e favorece não somente esse ou aquele povo. E é admirável ver crianças em países, que às vezes os brasileiros não conhecem, usando a camisa da seleção brasileira de futebol! Assim pode-se provar o valor internacional do futebol a todas as pessoas e principalmente àqueles que se alegram ao ver os jogadores jogarem em homenagem àquelas pessoas que os admiram e gostam de ver a boa prática do esporte.

Todavia, este ano vocês assistiram ao fiasco do Brasil no campeonato diante da França (e parabéns a vocês, franceses, pelo mágico jogador que é Zidane, este duas vezes, em 1998 e 2006, derrotando o Brasil em campeonatos mundiais). Costuma-se atribuir essa derrota à arrogância dos jogadores que jogam em times europeus, como por exemplo Ronaldinho Gaúcho, Kaká, Ronaldo e outros, considerados "estrelas" do futebol mundial. Mas com esse fiasco concluímos que um time não pode se fazer somente de estrelas, mas verdadeiros jogadores. E isso pode ser aplicado também ao movimento esperantista. Louis de Beaufront, arrogante membro do movimento que se dava muita importância junto aos esperantistas, ao fim saiu do movimento para sustentar o idioma Ido, criado em 1907, durante uma época de crise para o esperanto. Como se sabe, depois o esperanto prosperou, exceto durante as duas Guerras Mundiais, e se tornou o mais falado projeto de língua internacional no mundo. Igualmente, o técnico da seleção brasileira não é mais Parreira, mas Dunga, o capitão do time que ganhou a copa de 1994, e ele já disse que chamará, em sua maioria, jogadores que jogam no Brasil. Assim, ele quer afastar os "Beaufronts" do time, e eu espero que possamos continuar igualmente, com simplicidade, humildade e bom coração em nossas ações, não permitindo que novos "Beaufronts" possam aparecer para dividir os esperantistas com querelas inúteis.

Em segundo lugar, um triste acontecimento é a guerra entre Israel e a milícia "Hizbullah", que ocasionou a invasão do Líbano por Israel. Pensava-se que no novo século os conflitos por ocasião da imigração em massa de judeus à Palestina e a seguinte criação de Israel se acabassem, mas o resultado foi inverso. A guerra de fato se intensificou e parece que não se encontará tão rápido uma solução diplomática. Nostálgico é o tempo em que judeus e árabes conviviam em paz na Palestina, muitos deles usando o esperanto como língua-ponte, como mostrou há pouco tempo a "Libera Folio" sobre as associações palestinas e egípcias antes de 1948. Os opositores do esperanto costumam dizer que a língua não é suficiente para pacificar o mundo. De fato, ela não é, mas sua ajuda seria insubstituível, como provou a citada reportagem. O aforismo de Zamenhof de que a diversidade de línguas é a única causa do ódio entre os homens é incompleto, pois parece a conclusão marxista de que "a luta de classes é o motor da história". Mas ainda assim ele permancece atual: se judeus e árabes tivessem um elemento comum para se compreender, que não petencesse a outro povo que quisesse ver a região pacificada por interesses próprios, a diplomacia e a tolerância para a existência de dois estados amigos (um judeu e outro palestino) ou de um só estado, no qual os dois povos convivessem fraternal e pacificamente, seria mais eficaz.

Os esperantistas não apóiam esta guerra e desejam de coração que judeus e árabes compreendam-se para sempre. Desse conflito podemos concluir também que não é suficiente que uma das partes imponha sua decisão à outra, mas as duas entrem em acordo, para que ambas conquistem seus objetivos mas permitam que os outros também sejam respeitados. Da mesma forma, os esperantistas devem respeitar aqueles que não apóiam o esperanto ou até mesmo batalham contra ele, ou aqueles que apóiam outro projeto de língua internacional. Todavia, existem também querelas no próprio movimento, principalmente entre a UEA e a Esperanta Civito ("Cidade Esperantista"), ambas prosseguindo uma "guerra civil" desde 1998! Só falta as duas partes disputarem o apoio das associações nacionais pela força das armas... Creio que ambas as organizações deveriam se unir e, deixando suas diferenças, lutassem por interesses comuns, que são o conhecimento geral do esperanto, o uso da língua pelo maior número possível de associações e congressos, e o apoio monetário, moral e intelectual a organizações que batalham pela paz no mundo. Porque o esperanto é a língua da união, e não da dispersão!

Enfim, os temas acabaram... Este ano creio que não escrevi tão "movimentista", batalhador e com ilusões como nos anos anteriores. Meu objetivo agora é convencer as pessoas a estrair das situações cotidianas lições que sirvam não somente para o movimento esperantista, mas para a vida em geral, para que possamos ser pessoas mais compassivas e tolerantes, e menos arrogantes e com sede de guerra, da mesma forma como foi o grande Lázaro Luís Zamenhof, nosso mais querido exemplo. Parabéns a todos!